Gerçek kararlar verebilmenizi kolaylaştıran 9 alışkanlık

Kimi kararları vaktinde alabilmek ve karar verme marifetleriniz konusunda kendinize güvenmek size çok fazla vakit ve zahmet kazandırabilir.

Neyse ki, herkes daha uygun karar vericiler olmak için adımlar atabilir . Daha yeterli bir karar verici olmak istiyorsanız, bu dokuz günlük alışkanlığı hayatınıza kesinlikle dahil edin.

1. Çok özgüvene kapılmayın, sorgulayıcı olun

Aşırı inanç, kararınızı kolay kolay aykırı çevirebilir. Araştırmalar  daima olarak insanların performanslarını ve bilgilerinin doğruluğunu abartma eğiliminde olduklarını gösteriyor.

Belki de ziyaret ettiğiniz ofisin nerede olduğunu bildiğinizden %90 eminsiniz. Ya da işvereninizi size terfi vermeye ikna edebileceğinizden %80 emin olabilirsiniz. Bu mevzularda kendinize çok güveniyorsanız, planlarınızın karşıt gitmesi mümkündür.

Zaman idaresi açısından itimat seviyenizi dikkate almak bilhassa kıymetlidir. Birden fazla insan, belli bir vakit diliminde ne kadar başarabileceklerini abartır. O raporu bitirmenin yalnızca bir saat süreceğini mi sanıyorsun? Çevrimiçi faturalarınızı 30 dakika içinde ödeyebileceğinizi varsayım ediyor musunuz? İddialarınızda kendinize çok güvendiğinizi fark edebilirsiniz.Başarılı olma olasılığınızı kestirim etmek için her gün vakit ayırın. Akabinde günün sonunda varsayımlarınızı gözden geçirin. Düşündüğün kadar yanlışsız muydun?

İyi karar vericiler, ömürlerinde çok inancın sorun olabileceği alanları tanır. Sonra fikir ve davranışlarını buna nazaran ayarlarlar.

2. Aldığınız riskleri belirleyin

Aşinalık rahatlık doğurur. Yalnızca alışkanlıklarına alıştığın ve içinde bulunduğun tehlikeyi ya da verdiğin ziyanı düşünmediğiniz için berbat kararlar verme ihtimaliniz yüksek.

Örneğin, her gün işe giderken hızlanabilirsiniz. Sürat cezası olmadan inançlı bir biçimde her geldiğinizde, süratli sürüş konusunda biraz daha rahat olursunuz. Lakin açıkçası, güvenliğinizi tehlikeye atıyorsunuz ve yasal bir risk alıyorsunuz. Ya da tahminen her gün öğlen yemeği için fast food yiyorsunuz. Ani bir hastalık belirtisi yaşamadığınız için, bunu bir sorun olarak görmeyebilirsiniz. Lakin vakitle kilo alabilir yahut bunun sonucunda diğer sıhhat meseleleri yaşayabilirsiniz.

Yaygın hale gelen alışkanlıkları tanımlayın. Bunlar, otomatik oldukları için çok az düşünmenizi gerektiren şeylerdir. Akabinde, hangisinin ziyanlı yahut sıhhatsiz olabileceğini pahalandırmak için biraz vakit ayırın ve daha sağlıklı günlük alışkanlıklar geliştirmek için bir plan oluşturun.

3. Meselelerinizi farklı bir biçimde çerçeveleyin

Bir soruyu yahut sorunu sorma formunuz, nasıl cevap vereceğiniz ve muvaffakiyet talihinizi nasıl algılayacağınız konusunda kıymetli bir rol oynar. İki cerrah düşünün. Bir cerrah hastalarına “Bu süreçten geçenlerin yüzde doksanı yaşıyor” diyor. Öbür cerrah, “Bu süreçten geçenlerin yüzde onu ölüyor” diyor.
Gerçekler birebir. Lakin araştırmalar, “insanların yüzde 10’unun öldüğünü” duyan insanların risklerini çok daha büyük olarak algıladıklarını gösteriyor.

Bu yüzden bir kararla karşı karşıya kaldığınızda, mevzuyu farklı bir çerçeveye oturtun. Bir dakikanızı ayırın, tabirdeki küçük değişikliğin sorunu nasıl gördüğünüzü etkileyip etkilemediğini düşünün.

4. Sorun hakkında düşünmeyi bırakın

Yeni bir kente taşınmak ya da meslek değiştirmek üzere güç bir seçimle karşı karşıya kaldığınızda, artıları ve eksileri yahut potansiyel riskler ve mükafatlar hakkında düşünmek için çok vakit harcayabilirsiniz.Ve bilim, seçenekleriniz hakkında düşünmenin pek çok kıymeti olduğunu gösterse de, seçimlerinizi gereğinden fazla düşünmek aslında bir sorun olabilir. Artıları ve eksileri çok uzun müddet tartmak, karar vermekte zorlandığınız noktaya kadar gerilim düzeyinizi artırabilir.

Araştırmalar, bir fikrin “kuluçkaya yatırılmasına” müsaade vermenin çok pahalı olduğunu gösteriyor. Bilinçsiz düşünme şaşırtan derecede uyanıktır. Bu yüzden bir sorun üzerinde uyumayı düşünün.Veya zihninizi bir sorundan uzaklaştıran bir aktiviteye katılın. Beyninizin art planda olan şeyler üzerinde çalışmasına müsaade verin ve muhtemelen net karşılıklar geliştireceksiniz.

5. Kusurlarınızı düşünmek için vakit ayırın

Evden şemsiyesiz çıkıp işe giderken sırılsıklam olmuş ya da dürtüsel bir satın alma sürecine karşı koyamadığınız için bütçenizi boşa harcamış olsanız da, kusurlarınızı düşünmek için vakit ayırın.

Gün boyunca yaptığınız seçimleri gözden geçirmeyi günlük bir alışkanlık haline getirin. Kararlarınız düzgün sonuçlanmadığında kendinize neyin yanlış gittiğini sorun. Yaptığınız her yanlıştan çıkarabileceğiniz dersleri arayın.

Sadece yanlışların üzerinde çok uzun mühlet durmadığından emin ol. Yanlış adımlarınızı tekrar tekrar gözden geçirmek zihinsel sıhhatiniz için âlâ değildir. Düşünme sürenizi hudutlu tutun  yarın daha âlâ neler yapabileceğinizi düşünmenize yardımcı olmak için günde tahminen 10 dakika kafidir. Akabinde, edindiğiniz bilgileri alın ve ilerlemek için daha âlâ kararlar almayı taahhüt edin.

6. Kısayollarınızı onaylayın

Kabul etmek biraz rahatsız edici olsa da, birtakım istikametlerden önyargılısınız. Büsbütün objektif olmak imkansız. Aslında, zihniniz daha süratli karar vermenize yardımcı olan  buluşsal sistemler olarak adlandırılan  zihinsel kısayollar yaratmıştır. Ve bu zihinsel kısayollar, yaptığınız her küçük seçim için saatlerce uğraşmaktan sizi alıkoyarken, sizi yanlış yönlendirebilir.

Kullanılabilirlik buluşsal yolu , örneğin, kararları çabucak akla gelen örneklere ve bilgilere dayandırmayı içerir. Bu nedenle, sık sık mesken yangınlarıyla ilgili haberleri izlerseniz, büyük olasılıkla bir konut yangını yaşama riskini abartmış olursunuz.Veya son vakitlerde uçak kazalarıyla ilgili çok fazla haber aldıysanız, bir uçak kazasında ölme bahtınızın bir otomobil kazasından daha yüksek olduğunu düşünebilirsiniz (istatistikler aksini gösterse de). Makus kararlara yol açan zihinsel kısayolları düşünmeyi günlük bir alışkanlık haline getirin.

İnsanlar yahut olaylar hakkında yapabileceğiniz yanlış varsayımları kabul edin ve biraz daha objektif olabilirsiniz.

7. Zıddı düşünün

Bir şeyin gerçek olduğuna karar verdiğinizde, muhtemelen bu inanca bağlı kalırsınız. İnanç azmi olarak bilinen ruhsal bir prensiptir. Bir inancı değiştirmek, onu yaratmaktan daha zorlayıcı deliller gerektirir ve size uygun hizmet etmeyen birtakım inançlar geliştirmiş olmanız için düzgün bir talih vardır.

Örneğin, makûs bir konuşmacı olduğunuzu varsayabilirsiniz, bu nedenle toplantılarda konuşmaktan kaçınırsınız. Ya da münasebetlerde makus olduğuna inanabilirsin, bu yüzden randevulara çıkmayı bırak.Ayrıca muhakkak insan kümeleri hakkında da inançlar geliştirdiniz. Tahminen de “Çok çalışan beşerler narsisttir ” yahut “Zengin beşerler kötüdür” diye düşünüyorsunuz.

Her vakit hakikat yahut yüzde yüz hakikat olduğunu varsaydığınız inançlar sizi yanlış yola sevk edebilir. İnançlarınıza meydan okumanın en güzel yolu, aksini sav etmektir.

Bir toplantıda konuşmamanız gerektiğine ikna olduysanız, neden konuşmanız gerektiğinin tüm nedenlerini tartışın. Yahut güçlü insanların berbat olduğuna ikna olduysanız, güçlü insanların neden kibar yahut yardımsever olabileceğinin nedenlerini sıralayın.  Bunun aksisini düşünmek, faydasız inançların yıkılmasına yardımcı olacaktır, böylelikle durumlara öbür bir açıdan bakabilir ve farklı davranmaya karar verebilirsiniz.

8. Hislerinizi Etiketleyin

İnsanlar, duygusal durumlarını tanımlamak için üzgün yahut gergin üzere his sözcükleri kullanmak yerine, çoklukla “midemde kelebekler var” yahut “boğazıma bir yumru oturdu” üzere şeyler söylemeye daha meyillidir.

Birçok yetişkin hisleri hakkında konuşmaktan çekinmez. Lakin hislerinizi etiketlemek, daha güzel kararlar vermenin anahtarı olabilir. Hisleriniz yaptığınız seçimlerde büyük rol oynar. Çalışmalar daima olarak derdin  insanları inançlı bir halde oynamasını sağladığını gösteriyor. Ve korku, birinin hayatının bir alanından başkasına yayılır. Bu nedenle, az evvel yaptığınız ipotek başvurusu konusunda gerginseniz, kulağa çok riskli geldiğini düşündüğünüz için birisine çıkma teklif etme olasılığınız daha düşük olabilir. Öte yandan heyecan, muvaffakiyet bahtınızı abartmanıza neden olabilir. Başarılı olma olasılığınız çok düşük olsa bile, potansiyel getiriler konusunda heyecanlıysanız büyük bir risk almaya istekli olabilirsiniz (bu ekseriyetle kumarda böyledir).

Duygularınızı etiketlemeyi günlük bir alışkanlık haline getirin. Kendinizi üzgün, kızgın, utanmış, telaşlı yahut hayal kırıklığına uğramış hissedip hissetmediğinizi not edin. Akabinde, bu hislerin kararlarınızı nasıl etkileyebileceğini düşünmek için bir dakikanızı ayırın.

9. Kendinizle emniyetli bir arkadaş üzere konuşun

Zor bir seçimle karşılaştığınızda kendinize “Bu sorunu yaşayan bir arkadaşıma ne derdim?” diye sorun. Bir diğerine bilgelik sunduğunuzu hayal ettiğinizde, karşılığın size daha kolay geldiğini muhtemelen göreceksiniz.

Kendinizle muteber bir arkadaş üzere konuşmak, denklemdeki hislerin bir kısmını alır. Karardan biraz uzaklaşmanıza yardımcı olacak ve size biraz daha objektif olma fırsatı verecektir. Ayrıyeten kendinize karşı biraz daha nazik olmanıza yardımcı olacaktır.

Kendinize olumsuz şeyler söylemeniz beklenen olsa da, “Bu asla işe yaramayacak. Hiçbir şeyi yanlışsız yapamıyorsun,” bunu arkadaşına söylememe ihtimalin yüksek. Tahminen daha çok, “Buna sahipsin. Yapabileceğini biliyorum, ”eğer bir arkadaşınla konuşuyorsan. Daha nazik bir iç diyalog geliştirmek pratik gerektirir. Fakat öz şefkati günlük bir alışkanlık haline getirdiğinizde, karar verme marifetleriniz gelişecektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.